İdrar Yolları Enfeksiyonları Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yolları

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE), vücutta en sık görülen ikinci enfeksiyondur ve her yıl yaklaşık 9 milyon kişi enfeksiyona yakalanır. İYE semptomları son derece rahatsız edicidir, özellikle kadınlar için tekrarlayan bir sağlık sorunudur. (1) Ne yazık ki, İYE’ler için en yaygın tedavi antibiyotiklerdir ve idrar yolu enfeksiyonundan sorumlu birincil bakteri olan E.coli, antibiyotiklere karşı zamanla daha dirençli hale gelmiştir. Amerika ve Avrupa’da yapılan testler, fabrikasyon üretilen kümes hayvanlarının tehlikeli İYE tetikleyici mikropları barındırdığını göstermiş. Bununla birlikte, İYE’ler için antibiyotik kullanımını içermeyen ve mikroorganizmaların istilasını engelleyen, evde uygulayabileceğiniz ilaç ve yöntemler mevcuttur.

İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE Nedir?

Bir İYE’ye, mantarlar, virüsler ve bakteriler de dahil olmak üzere mikroskop olmadan görülemeyecek kadar küçük organizmalar neden olur. Kalpten geçen kanın yaklaşık 5’te 1’i böbreklere gelir, 1 dakikada 1100 ml. kan gelir, bu oran günde yaklaşık 180 litredir. Böbreklerde glomerüllerde filtrasyona (süzülmeye) uğrayan kandan; üre, ürik asit, kreatin gibi zararlı maddeler, ilaçlar ve besin katkı maddeleri vücuttan temizlenir. Sodyum, potasyum, fosfor, bikarbonat vb. iyonlar vücudun ihtiyacına göre idrarla atılmakta veya tübüllerden geri emilmektedir. Sodyumu, klorürü böbrek tübüllerinde ihtiyaca göre geri emen veya atan böbrekler, bu şekilde vücudun tuz dengesi ve tansiyon dengesinin düzenlenmesinde de önemli görev alır.

Böbrek tübüllerindeki geri emilim başıboş değil Rabbimizin kusursuz tasarımının bir örneğidir.

Mesela glikoz ve aminoasit gibi bazı maddelerin tamamı geri emilir, idrarla atılım oranı sıfırdır. Ama vücut için zararlı olan maddeler özenle seçilir ve böbreklerden idrar yoluyla atılımı sağlanır. Bağırsaklarda yaşayan bakteriler İYE’lerin en yaygın nedenleridir. Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (NIH) bir bölümü olan Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (NIDDK) tarafından açıklandığı gibi, bakteriler idrar yoluna girer ve genellikle vücut tarafından hızla çıkarılır, ancak bazen vücut, sisteminizin arıza vermesiyle onları atamaz ve enfeksiyona neden olur.

Bazı bakteriler, vücudun birçok savunmasına rağmen, idrar yollarının astarına yapışma yeteneğine sahiptir. Üreterler mesaneye yapışır ve idrarın böbreklere doğru ilerlemesini önlemek için tek yönlü valfler görevi görür, idrara çıkma mikropları vücuttan atar. Erkeklerde prostat bezi, bakteriyel büyümeyi yavaşlatan salgılar üretir ve bağışıklık savunması gerçekleşerek enfeksiyonu önler. Hali hazırda mevcut olan bu bedensel sistemler sizi enfeksiyondan korur, ancak kontrol edilemeyen organizmalardan bir İYE geliştirmeye hala yatkınsınızdır.

İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE belirtileri (2)

  • idrar yaparken ağrı
  • idrar yaparken mesanede veya üretrada yanma hissi
  • sık idrara çıkma veya idrara çıkma güçlüğü, sık idrara fakat az miktarda çıkabilme
  • kas ağrıları
  • karın ağrısı
  • yorgun ve zayıf hissetmek
  • bulanık görünen idrar
  • kırmızı veya parlak pembe görünen idrar (idrarda kan belirtisi)
  • güçlü kokulu işemek
  • kadınlarda pelvik ağrı
  • idrar kaçırma

Dış ortamdaki bakteriler, kadınlarda daha kısa bir yol kat ederek mesaneye ulaşabilmektedir. Buna ek olarak, idrar yolu enfeksiyonlarının cinsel olarak aktif olan kadınlarda ve doğum kontrol yöntemi olarak diafram ve spermisidal (sperm öldürücü) krem kullanan kadınlarda daha sık olduğu saptanmıştır. Bunların yanı sıra, idrar yolu enfeksiyonlarına menopoz sonrası dönemde de sık rastlanmaktadır.

Farklı İYE tipleri vardır. Üretradaki bir enfeksiyon üretrit olarak adlandırılır ve semptomlar üst sırt ve böbrek ağrısı, yüksek ateş, titreme, bulantı ve kusmayı içerebilir. Hem bakteri ( E.coli gibi ) hem de virüsler ( herpes, simpleks gibi ) üretrite neden olabilir.

Mesane enfeksiyonuna sistit  (alt idrar yolu enfeksiyonu) denir. Mesane enfeksiyonu belirtileri pelvik ağrı, alt karın bölgesinde rahatsızlık, sık, ağrılı idrara çıkma ve idrarda kan içerebilir. Mesane enfeksiyonu genellikle mesanede depolanan idrarda bakteri bulunduğunda ortaya çıkar.

Bakteriler ayrıca piyelonefrit (üst idrar yolu enfeksiyonu) adı verilen böbrekleri çoğaltmak ve enfekte etmek için üreterleri yukarı doğru hareket ettirebilir. Böbrek enfeksiyonu belirtileri, idrar yaparken yanma hissi olabilir. Bu genellikle idrar, böbrek taşı veya genişlemiş bir prostat gibi idrar yolundaki yapısal bir kusur tarafından engellendiğinde ortaya çıkar.

İdrar Yolları Enfeksiyonları idrar rengi

İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE Belirtilerinin Nedenleri ve Risk Faktörleri

İdrar yolu enfeksiyonları, bakteriler idrar yoluna girdiğinde ve tam bir enfeksiyona dönüştüğünde ortaya çıkar.

Kadın

Kadınlar İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE’lere daha yatkındır çünkü üretraları daha kısadır, bu da bakterilerin mesaneye daha hızlı erişmesini sağlar. Bir kadının üretral açıklığı da vajina ve anüsten bakteri kaynaklarına yakındır. Kansas Üniversitesi’nde yapılan araştırmaya göre, kadınlarda İYE için yaşam boyu risk yüzde 50’den fazla. 1988 ve 1994 arasında, İYE’nin genel prevalansının 100.000 kadın başına 53.067 olduğu tahmin edilmektedir. Erkeklerde İYE’ler yaygın değildir, ancak enfeksiyon çıktığında ciddi olabilirler. (3)

Cinsel İlişki

Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yapılan araştırmalar, genç kadınlarda baskın İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE risk faktörlerinin cinsel ilişki ve spermisidal kontraseptif kullanımı olduğunu göstermektedir. (4) Cinsel aktivite mikropları vajinal boşluktan üretral açıklığa taşıyabilir. Cinsel ilişkiden sonra, çoğu kadının idrarında önemli sayıda bakteri vardır ve vücut normalde 24 saat içinde bakterileri temizlese de, bazıları kalabilir ve bir enfeksiyona neden olabilir. Araştırmacılar, cinsel ilişkiden sonraki 48 saat içinde akut sistit gelişme oranlarının 60 kat arttığını ileri sürmektedir. (5)

Doğum kontrolü

Bazı doğum kontrol çeşitleri, İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE semptomlarını artırabilir. Spermisitler ve prezervatifler cildi tahriş edebilir ve çevre dokuları istila eden bakterilerin büyümesini artırabilir.

Diyaframlar vajinal florayı ve yavaş idrar akışını değiştirerek bakterilerin çoğalmasını sağlayabilir. Journal of Urology’de yayınlanan bir çalışmada, diyafram kullanan kadınlarda idrar akış hızının, kullanmayanlara göre önemli ölçüde daha az olduğu tespit edildi. Bir diyaframla idrar yaparken bir tıkanma hissi bildiren kadınlar, idrar akış hızlarında önemli bir düşüş gözlemlendi ve bu bulgu özellikle idrar yolu enfeksiyonu yaşayanlarda belirgindi. Araştırmacılar ayrıca, idrar yolu enfeksiyonu öyküsü olan mevcut diyafram kullanıcılarının, vajina ve üretra kültürlerinden daha fazla koliform organizma büyümesine ve önemli ölçüde daha fazla enfeksiyon ataklarına sahip olduklarını gözlemlediler. (6)

Kateterler

Antimikrobiyal Direnç ve Enfeksiyon Kontrolünde yayınlanan araştırmalar, üriner kateterlerin neden olduğu İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE’lerin, sağlık kuruluşlarındaki hastalar tarafından en sık görülen enfeksiyonlardan bazıları olduğunu göstermektedir. Biyofilm, bakterilerin gelişmesine ve bir enfeksiyona neden olan kateterlerde gelişir. Araştırmacılar, bakteri ve enfeksiyon oluşumunu önlemek için en önemli müdahalenin kalıcı kateter kullanımını (kalıcı olarak mevcut olduğunda) sınırlamak veya klinik olarak mümkün olan en kısa sürede kateter kullanımını bırakmak olduğunu ileri sürmektedir. (7)

Gebelik

İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE’ler, gebelerin yüzde 2 ila 13’ünde meydana gelen yaygın bir hamilelik komplikasyonudur. Araştırmacılar, hamile kadınlarda çeşitli hormonal değişikliklerin ve idrar yolu pozisyonundaki değişikliklerin İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE geliştirme riskinin artmasına katkıda bulunduğunda hemfikirdir. Bakteriler üreterleri böbrekler üzerinde daha kolay gezebilir ve enfeksiyona neden olabilir. Bu nedenle hamile kadınlar rutin olarak idrarlarında bakteri taraması yaparlar. (8) Araştırmalar, hamilelik sırasında enfeksiyonların ve tedavi edilmeyen asemptomatik bakterilerin artmış piyelonefrit (böbrek enfeksiyonu), erken doğum ve fetal mortalite riski ile ilişkili olduğunu göstermektedir.

Bastırılmış Bağışıklık Sistemi ve Diyabet

Bastırılmış bir bağışıklık sistemi, vücudun bakterilere karşı savunması bozulduğu için insanları İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE geliştirme riskine sokar. Diyabet, Metabolik Sendrom ve Obezite’de yayınlanan 2015 tarihli bir çalışma, idrar yolu enfeksiyonlarının diyabet semptomları olan hastalarda daha yaygın, daha şiddetli ve daha kötü sonuçlar verdiğini düşündürmektedir. Bunun nedeni bağışıklık sistemindeki çeşitli bozukluklar, zayıf metabolik kontrol ve eksik mesane boşalmasıdır. (9)

Menopoz sonrası kadınlar

İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE geliştirme riski daha yüksek olan başka bir grup postmenopozal kadınlardır. Araştırmalar östrojen eksikliğinin bakteri gelişiminde potansiyel bir rol oynadığını göstermektedir. Vajinal östrojen kremi, yaşlı kadınlarda tekrarlayan bakterilerin tedavisinde faydalı etkiler göstermiştir, çünkü vajinal pH’ı azaltır. (10)

İYE’lerin en büyük zorluğu, tekrarlama eğiliminde olmalarıdır. Aslında, her İYE ile, kadınlarda enfeksiyonların devam etme riski artar. İlk İYE’den sonra, altı ay içinde tekrarlama riski saniyede yüzde 24,5’tir. Yıl içinde üçüncü kez gerçekleşme şansı yüzde 5’tir. (11) Erkeklerin İYE geliştirmesi daha az olası olsa da, bir kez olduğunda, bakterilerin prostat dokusunun derinliklerine saklanabilmesi nedeniyle tekrar etme olasılı daha yüksektir. Mesanelerini boşaltmakta güçlük çeken insanların tekrarlayan İYE geliştirme olasılığı daha yüksektir. Çömelerek tuvaleti yapmanın öndemi büyüktür.

İdrar Yolları Enfeksiyonları İYE Belirtileri için Geleneksel Tedaviler

İYE tipik olarak antibiyotikler ve antimikrobiyaller gibi bakterilerle mücadele ilaçları ile tedavi edilir. Bir antibiyotik olan trimetoprim, ilk tedavi seçeneğidir, (12) ancak son altı ay içinde antibiyotik alan hastalarda antibiyotik direncinin ortaya çıkması muhtemeldir.

Mevcut Bulaşıcı Hastalık Raporlarında yayınlanan araştırmaya göre, İYE’leri tedavi etmek için antibiyotik kullanmaktan kaçınmanın birkaç nedeni vardır. İYE’lerden sorumlu birincil bakteri olan E. coli’nin çeşitli antibiyotiklere karşı artan direnci vardır. Ek olarak, insan mikrobiyomunun çalışmaları, antibiyotiklerin vajinal boşlukta bağırsak mikrobiyota ve mikrobiyota üzerinde önemli bir etkisi olabileceğini göstermektedir. İYE’leri tedavi etmek için antibiyotik kullanımını önlemenin bir başka nedeni, komplike olmayan İYE için tedavi edilen kadınların yüzde 22’sinde ortaya çıkan vajinal bir Candida enfeksiyonunun gelişmesine yol açabilmesidir. Araştırmacılar, antibiyotiklerin sadece üç gün içinde çözülmeyen İYE’ler için kullanılması gerektiğine inanıyor. (13) Ben inanmıyorum. Aşağıdaki linkte doğal tedaviyi bulabilirsiniz.

İdrar Yolu Enfeksiyonları Doğal Tedaviler paylaşımına buradan ulaşabilirsiniz.

İlaçsız yaşıyoruz sitesi, doğal tıp yaklaşımıyla, evde yapabileceğiniz doğal ilaçlar, sağlık bilgileri, doğru yaşam tarzı, egzersiz ve meditasyon gibi konuların yer aldığı bilgi amaçlı yardım ve danışmanlık platformudur.

Instagram