Reklam
Beslenme

Çocuklarda Sağlıklı Beslenme Nasıl Olmalıdır? Sağlıksız Yiyecekleri Çocuklar İçin Sağlıklı Hale Nasıl Getirebilirsiniz?

Reklam

Çocuklarda sağlıklı beslenme alışkanlığı oluşturmak oldukça önemlidir. Yetersiz ve dengesiz beslenme, çocukların fiziksel, zihinsel ve psikolojik gelişimini büyük ölçüde etkilemektedir. Bu gelişimsel sorunlar, yetişkinlik dönemine kadar devam edebilmekte ve çocuğu olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, çocukların öğünlerinde yer alan besinleri çeşitlendirmek oldukça önemlidir.

Sık Yemek Yemenin Zararları Nelerdir? Polifaji Nedir? Youtube Videomuzu İzleyerek Öğrenebilirsiniz.

Çocuklar genellikle yemek seçtiği için dengeli beslenmelerini sağlamak her zaman kolay olmamaktadır. Yemek seçen bir çocuğa sahipseniz sabırlı davranmanız ve ısrar etmekten kaçınmanız gerekmektedir.

Reklam

Çocukluk döneminde edinilen yeme alışkanlıkları, yaşam boyu devam etmektedir. Bu sebeple, henüz küçük yaşlardayken çocuğa kazandırılan doğru yemek seçme davranışı, gelecekteki beslenmelerini olumlu etkilemektedir. Çocukluktan itibaren sağlıklı beslenmek, kişinin dinç ve formda bir görünüm kazanmasını sağlamaktadır. Sağlıklı vücuda ve bağışıklık sistemine sahip kişiler, yaşlandığında daha az kronik rahatsızlığa yakalanmaktadır.

Çocuklarda Sağlıklı Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Çocuğun herhangi bir gıdaya alerjisi ya da hassasiyeti yoksa hiçbir gıda çocuklar için kötü olarak tanımlanmamaktadır. Erken yaşlardaki çocuklara (0-3 yaş) farklı doku ve tatlara sahip gıdalar vermek önemlidir. Çünkü çocuk ne kadar farklı tat ile karşılaşırsa o kadar kaliteli yemekler seçmeye başlamaktadır. Bu durum, çocuğun yiyecekleri iyi ve kötü olarak ilişkilendirmeden sadece besin olarak tanımasına katkı sağlamaktadır.

Bazı yiyecekler diğerlerinden daha besleyicidir ancak yiyecekleri çocukların duygusal olarak ayırt etmeden yemesi önemlidir. Örneğin, elmalı kurabiye çocuk için faydalı olabilmektedir. Çocukların elinden yiyecek almak yanlış bir davranıştır. Çünkü çocuğun o şeyi daha fazla istemesi söz konusu olacaktır.

Çocuklar için sağlıklı ya da sağlıksız gıdalar bulunmaktadır. Ancak sağlıksız kabul edilen gıdaların besin değerlerini arttırmak ya da daha faydalı hale getirmek mümkündür.

Reklam
Sağlıklı Ev Yemekleri İçin 10 Öneri Öğrenmek İçin Buraya Tıklayın

Sentetik Meyve Suları

Çocuklar meyveleri dilimler halinde tüketmektense meyve suyu olarak içmeyi daha çok sevmektedir. Gün içinde çocuklara meyve yedirmenin en iyi yolu meyve suları olduğundan birçok ebeveyn sıklıkla tercih etmektedir. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, çok az şeker ilave edilmiş ve %100 taze meyvelerden üretilmiş meyve sularından almaktır.

Meyve suları, meyvelerden lif çıkarılarak yapıldığı için genel olarak tavsiye edilmemektedir. Çünkü liflerin bağırsak hareketlerini düzenleme ve tokluk sağlama gibi özellikleri bulunmaktadır. Bu özellikleri içeren lifler, çocukların sağlığını olumlu etkilemektedir. Kepekli tahıllar, sebzeler ve baklagiller gibi besinlerden gerekli lifler alınabilmektedir. Bunlara ek olarak günlük 112 mililitre meyve suyu yeterli görülmektedir. Ancak meyvelerin dilimler halinde çocuklara verilmesi, meyve suyu içirilmesinden daha faydalıdır.

Sosisli Sandviç

Hem çocukların hem de yetişkinlerin severek yediği yiyeceklerden olan sosisli sandviç, tam buğday ekmeği ile yendiğinde daha sağlıklı hale gelmektedir. Çocuklar için hazırlanan sosisli sandviçe biraz sebze eklemek ve soslarla sandviçi süslemek sağlıklı beslenmelerine katkı sağlamaktadır.

Normal boy yerine küçük boy sandviç ekmeklerinin satın alınması ve bu ekmeklerle servis yapılması çocuğun daha az zarar görmesini sağlamaktadır. Hem protein hem de karbonhidrat içerdiğinden ağır bir yemek olarak bilinen sosisli sandviçler, sebze ile ve küçük boy ekmekle hazırlandığında keyifli bir atıştırmalık haline gelmektedir. Zararlı olan yemeği yasaklamak çözüm olmadığından, besinleri sağlıklı hale getirmek için içerisine faydalı besinler ile eklemeler yapılması önerilmektedir.

Şekerli İçecekler

Çocuklar ya da yetişkinler için üretilen şekerli içecekler, ilave yapay tatlandırıcılar ile doludur. Besin içermeyen ama kalori kazandıran bu şekerlere vücudun ihtiyacı olmadığından zararlı kabul edilmektedir.

Reklam

Amerikan Pediatri Akademisi’ne göre çocuklar, günlük aldıkları kalorinin %17’sini şeker ve şekerli içeceklerden kazanmaktadır. {1*} Oysa önerilen, günlük kalorinin %10’undan daha azının şekerden oluşmasıdır. Fazla şeker alımı, aşırı şişmanlık (obezite) ve tip-2 diyabet (şeker) gibi hastalıklara yol açabilmektedir. Şekerli yiyecekler çocuklara tamamen yasaklanmamalı ama yeme ve içme sıklığı sınırlandırılmalıdır. Buna ek olarak, şekerli içecekler, su, meyveli tatlı ve ev yapımı aromalı meyve suları ile değiştirilebilir.

Sert Şeker ve Lolipoplar

Sert şeker ve lolipoplar, şekerli içeceklerde olduğu gibi ilave şekerler ve besin değeri olmayan ürünlerle doludur. Çok lezzetli olduklarından sıklıkla tüketilmektedir. Ancak fazla tüketildiğinde diş ağrısı ve çürüğe neden olmaktadır. {2*} Anne ve babalar çocuklara şekeri yasaklamak yerine, ne sıklıkta yediklerini kontrol etmelidir. Şeker istendiğinde çilek, hurma, üzüm ya da kiraz gibi meyveler verilmesi önerilmektedir. Çünkü bu besinler sağlığa oldukça faydalıdır.

Paketlenmiş Makarna

Ev yapımı makarna yapmak için herkesin zamanı ve becerisi bulunmayabilir. Bu nedenle paketlenmiş makarnalar, hızlı bir şekilde hazırlandığından daha sık tercih edilmektedir. Ancak bu her zaman sağlıklı ürün oldukları anlamına gelmemektedir. Marketlerde rafine edilmiş ve tam tahıllı olmak üzere iki çeşit paket makarna bulunmaktadır. Rafine edilmiş makarna, lifi az olan ve kalorisi yüksek katkı maddeleri içeren, işlenmiş basit karbonhidratlar olarak bilinmektedir. Bu durum, kalp hastalıkları ve genel sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.

Basit karbonhidratlar, hızlı sindirilmekte ancak kısa süreli enerji sağlamakta, karmaşık karbonhidratlar ise yavaş sindirilmekte ancak kalıcı enerji sağlamaktadır. Tam tahıllı makarnalar karmaşık karbonhidratlar kullanılarak üretilmiştir. Bu sebeple sindirim sistemini iyileştiren ve uzun süre tok kalmaya yardım eden özellikleri bulunmaktadır. Ayrıca zengin lif içeriği ile sağlığa olumlu katkıları vardır.

Eğer çocuklara paketlenmiş makarnalardan yemek hazırlanacaksa tam tahıllı olanlarından tercih edilmeli ve yanına domates sosu, köfte ya da sebzelerle servis edilmelidir. Böylece çocuğun farklı besinleri birlikte tüketmesi sağlanmaktadır.

Patlamış Mısır

Patlamış mısır, çocuklar tarafından çok sevilen bir atıştırmalıktır. Mikrodalga ya da tencerede pişirilen patlamış mısırlar, tereyağı ve tuzla yapıldığından fazla yağ ve sodyum içermektedir. Besin değerinin fazlası çocuklar için zararlı olabilmektedir. Bu sebeple az yağlı ve tuzsuz patlamış mısırlar satın almak ya da bu şekilde pişirmek önemlidir.  Patlamış mısırın hazırlanma sürecine çocukları da dahil ederek keyif almalarını sağlayabilir ve mısıra çeşitli baharatlar ekleyebilirsiniz.

Bal

Bal çok sevilen ve faydalı bir besindir. Ancak 1 yaş altındaki çocuklar için oldukça tehlikeli olabilmektedir. {3*} Çünkü içerdiği bakteriler sindirim sistemine ağır gelmekte ve bebekleri zehirleyebilmektedir. Ancak 1 yaşından sonra ekmek üzerine sürülerek çocuğa yedirilen bir yemek kaşığı bal, çocuğun vitamin ve mineral almasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca bal, antioksidan kaynağı olduğundan bağışıklığı güçlendirmektedir.

Şekerli Kahvaltılık Gevrekler

Gevrek adı verilen ve kahvaltılık için hazırlanan ek atıştırmaları sağlıklı hale getirmek mümkündür. Besin değeri yüksek ve az şekerli ya da şekersiz olan tahıllardan satın almak gerekmektedir. Böylece çocuk için, lezzetli ve sağlıklı beslenme sağlanabilmektedir.

Bir Yaşındaki Çocuklar Nasıl Beslenmelidir?

Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF’e göre bebekler 6 ay boyunca anne sütü ile beslenmelidir. {4*} Sonraki 6 ay katı gıdalarla beslenmeli ve 2 yaşına kadar anne sütüne devam edilmelidir. Emzirme, anne ve çocuk arasında sağlıklı bir bağ oluşmasını sağlamaktadır. Anne sütü, bebeğin büyümesi için gerekli olan tüm vitamin, mineral ve diğer faydalı besin değerlerini içermektedir. Ayrıca bebekleri, mide ve sindirim ile ilgili hastalıklardan korumaktadır. Ancak sütün anne sütü olması gerekmektedir. Bebeklere 1 yaşına kadar inek sütü verilmemelidir.

Bağışıklık Güçlendiren Vitaminler, Mineraller, Besinler, Çaylar, Çorbalar ve Takviyeler İçin Buraya Tıklayın.

Çocuklara Sağlıklı Beslenme Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

Çocuklara sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmak çok önemlidir. Çünkü hem gelişim çağında gerekli olan besin değerlerini almaları hem de gelecekte bu alışkanlığı devam ettirmeleri gerekmektedir.

  • Çocuklara örnek olarak sağlıklı besinleri önce kendiniz yemelisiniz. {5*}
  • Yemek pişirirken çocuğunuzdan yardım olarak onu da bu sürece dahil etmelisiniz. Çocuklar yardım ettikleri için yemeği daha kolay yiyeceklerdir.
  • Çocukların masaya oturtulması ve aile ile yemek yemesi hem bağ kurulması hem de sağlık açısından önemlidir. {6*}
  • Karbonhidrat ve yağları tüketmekten korkmayın ama bunları sağlıklı hale getirmeye çalışın.
  • Çocuklara yemek konusunda baskı yapmayın. Yemeğin faydalarını anlatın ve sıklıkla tüketin. Bir gün merak edip yemek isteyeceklerdir.
  • İyi yemek ya da kötü yemek gibi etiketlemelerden kaçının. Bu etiketlemeler yemekler hakkında yanlış bir izlenim yaratabilir.
  • Çocuklar sadece yemeği yemek olarak tanımalıdır. Örneğin, havuç iyi bir yemek diye değil havuç bir yemektir diye düşünmelidir.
  • Çocuklar yiyeceklere tarafsız şekilde yaklaşmalıdır. Bu yüzden sizin de tarafsız olmanız gerekmektedir.
  • Çeşit yaratmak için yiyecekleri farklı şekillerde pişirin.
  • Çocuk “doydum” diyorsa zorlamayın. O ne zaman acıktığını bilebilir. Böylece fazla yemek yemeyecek ve aşırı şişmanlıktan korunacaktır.
  • Çocuklara sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmak uzun bir süreçtir, sabırlı olun.
  • Çocuk doktoru ya da diyetisyeninize danışmaktan çekinmeyin.

Çocuklar protein, karbonhidrat, sağlıklı yağlar, süt ürünleri, C vitamini gibi vitaminler ve demir gibi mineralleri içeren dengeli bir beslenme rutinine sahip olmalıdır. Bu şekilde, sağlıklı gelişmeleri ve dengeli beslenmeleri mümkün olmaktadır.

Kaynaklar

{1*} https://pediatrics.aappublications.org/content/143/4/e20190282

{2*} https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6166585/

{3*} https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28742188/

{4*} https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding/

{5*} https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6024598/

{6*} https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5259977/

Reklam

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu